Dlaczego zaczynamy od podstaw
Gdy firma zamawia audyt, zwykle myśli o zaporze, antywirusie i kopiach zapasowych. To ważne, ale technika bez organizacji nie działa. Jeśli nikt nie odpowiada za bezpieczeństwo, nie wiadomo, kto zatwierdza zmiany, kto akceptuje ryzyko i kto zgłasza incydent. Najlepiej skonfigurowany serwer nie pomoże, gdy po awarii nikt nie wie, kto podejmuje decyzję.
Dlatego pracujemy na własnym arkuszu audytu: 420 pytań w 16 obszarach. Kolejność nie jest przypadkowa. Najpierw rozumiemy firmę, potem sprawdzamy dokumenty, potem technikę, a na końcu ciągłość działania i ludzi.
16 obszarów audytu
| Nr | Obszar | Pytania |
|---|---|---|
| 01 | Organizacja firmy i odpowiedzialność | 20 |
| 02 | RODO i ochrona danych klientów | 30 |
| 03 | Polityki, procedury i dokumentacja | 30 |
| 04 | NIS2/KSC, system zarządzania bezpieczeństwem i ryzyko | 30 |
| 05 | Inwentaryzacja sprzętu, oprogramowania i licencji | 25 |
| 06 | Tożsamość, uprawnienia, MFA, AD/Entra ID | 35 |
| 07 | Stacje robocze, serwery, EDR i aktualizacje | 30 |
| 08 | Sieć LAN, Wi-Fi, UTM, VPN i dostęp zdalny | 30 |
| 09 | Microsoft 365, poczta, chmura i współpraca | 25 |
| 10 | Systemy biznesowe (ERP, CRM) i urządzenia specjalistyczne | dobierane do firmy |
| 11 | Backup, odtwarzanie, BCP i DRP | 35 |
| 12 | Monitoring, logi, podatności i zarządzanie zmianami | 25 |
| 13 | Incydenty i zgłaszanie naruszeń | 20 |
| 14 | Dostawcy, outsourcing, umowy i łańcuch dostaw | 20 |
| 15 | Bezpieczeństwo fizyczne, zasilanie i środowisko | 15 |
| 16 | Personel, szkolenia i bezpieczeństwo organizacyjne | 15 |
Obszar 10 dopasowujemy do systemów, na których firma faktycznie pracuje, więc liczba pytań może się tam różnić.
Cztery etapy, jedna logika
Etap 1. Organizacja i odpowiedzialność (obszar 01). Kto w zarządzie odpowiada za bezpieczeństwo? Kto zarządza IT, kto danymi osobowymi? Bez tych odpowiedzi dalsze ustalenia nie mają adresata.
Etap 2. Dokumenty i ramy prawne (obszary 02, 03, 04). Sprawdzamy RODO, polityki i procedury oraz podejście do ryzyka. Tu pojawia się pytanie o NIS2 i ustawę o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa. Czy firma podlega tym przepisom, to osobna, udokumentowana analiza prawna. Nie rozstrzyga tego jedno zaznaczone pole w arkuszu. Szczegółowe obowiązki i sankcje wynikające z ustawy omawiamy wyłącznie na podstawie jej tekstu.
Etap 3. Technika (obszary 05 do 10 oraz 12). Dopiero gdy wiemy, co firma ma chronić i kto za to odpowiada, sprawdzamy sprzęt, konta, uprawnienia, sieć, pocztę, chmurę, monitoring i aktualizacje.
Etap 4. Ciągłość działania i ludzie (obszary 11, 13, 14, 15, 16). Czy kopie da się odtworzyć? Czy wiadomo, co robić przy incydencie? Czy umowy z dostawcami obejmują bezpieczeństwo? Czy pracownicy wiedzą, jak rozpoznać podejrzaną wiadomość?
Dowód, nie deklaracja
Każde pytanie dostaje jeden z pięciu wyników:
- Z, zgodne: potwierdzone dowodem.
- CZ, częściowo zgodne: działa, ale wymaga usprawnienia.
- NZ, niezgodne: brak kontroli albo kontrola nie działa.
- ND, nie dotyczy: zawsze z uzasadnieniem.
- NW, niezweryfikowane: brak pełnego dowodu.
Zdanie „mamy MFA” to deklaracja. Dowodem jest na przykład raport z konfiguracji kont. Zdanie „robimy kopie” to deklaracja. Dowodem jest protokół z próby odtworzenia. Przy każdej odpowiedzi zapisujemy identyfikator dowodu i opis obserwacji. Nie kopiujemy do arkusza haseł ani danych osobowych.
Wynik NW nie oznacza zgodności. Oznacza, że trzeba uzupełnić dowody i ocenić temat ponownie.
Ryzyko i priorytety
Gdy pojawia się ryzyko, oceniamy prawdopodobieństwo (P) i skutek (S) w skali od 1 do 5. Iloczyn daje wynik od 1 do 25:
| Wynik P x S | Poziom ryzyka |
|---|---|
| 1-4 | Niskie |
| 5-9 | Średnie |
| 10-16 | Wysokie |
| 17-25 | Krytyczne |
Dzięki temu zarząd nie dostaje listy kilkudziesięciu uwag o tej samej wadze, tylko kolejność: co naprawić w pierwszej kolejności, a co może poczekać.
Co dostaje firma po audycie
Każde ustalenie ma przypisane działanie naprawcze, właściciela, termin i etap wdrożenia. Filtrując wyniki NZ i CZ, łatwo nadzorować postęp. Podsumowanie pokazuje stan zgodności w podziale na obszary, więc widać, gdzie firma jest mocna, a gdzie ma luki.
Od czego zacząć jeszcze przed audytem
- Wskaż osobę w zarządzie odpowiedzialną za bezpieczeństwo.
- Zbierz listę dostawców IT i umów z nimi.
- Sprawdź, kiedy ostatnio ktoś faktycznie odtworzył dane z kopii.
- Przygotuj istniejące polityki i procedury, nawet jeśli są nieaktualne.
Jak możemy pomóc
Playzoom od 2017 roku zajmuje się IT i cyberbezpieczeństwem firm w całej Polsce, a pod opieką mamy ponad 600 firm. Audyt prowadzimy według opisanej metody: od odpowiedzialności zarządu do kopii i szkoleń, z dowodem przy każdej odpowiedzi. Zadzwoń pod numer 22 122 89 33 albo napisz przez stronę /kontakt.
